Zioła pomocne w katarze siennym

Katar sienny jest to postać kataru alergicznego, który pojawia się w okresie od wczesnej wiosny do pełni lata i dotyka zarówno dzieci, jak i dorosłych. Czy zioła mogą być skutecznym lekarstwem na dolegliwości zwiąne z katarem siennym? Według naszych obserwacji jak najbardziej tak. Rośliną, która jest bardzo pomocna w katarze siennym i innych rodzajach alergii jest czarnuszka siewna (Nigella sativa) zwana też egipską. Już lekarze w starożytnym Egipcie stosowali nasiona czarnuszki do leczenia. Jak bardzo ceniona była w starożytności niech świadczy fakt, że olej z nasion czarnuszki znaleziono w grobowcu Tutanchamona. Lekarze starożytnej Grecji używali czarnuszki w leczeniu bólu głowy, uczucia zatkanego nosa, czy bólu zęba. Z czarnuszką spotykamy się również u Hipokratesa, Pliniusza, Galena, Avicenny, Dioskorydesa, w Polsce pisali o niej Marcin z Urzędowa, Syreniusz i ksiądz Kluk. Współczesna nauka prowadzi wiele badań nad tą starożytną rośliną. Istnieje wiele doniesień naukowych wykazujących działanie przeciwzapalne i antyalergiczne czarnuszki.
Wykonano także wiele badań klinicznych tego surowca. Np. „Porównanie skuteczności leków przeciwhistaminowych (cetyryzyny), a nasionami Nigella sativa, w leczeniu sezonowego alergicznego nieżytu nosa”. Badanie wykonano na Katedrze Farmakologii na Uniwersytecie Medycznym Jamshoro w Pakistanie oraz na Uniwersytecie w Karachi w Pakistanie. Badanie przeprowadzone było na 40 osobach chorych na sezonowy alergiczny nieżyt nosa. Pierwsza grupa otrzymywała cetyryzynę w dawce, 10 mg/dobę, a druga grupa 250 mg czarnuszki siewnej. Wyniki podawania obu substancji były takie same. Jednak grupa zażywająca cetyryzynę miała więcej negatywnych objawów po podaniu np. senność.
Kolejne badanie przeprowadzono na dzieciach. Pierwsza grupa obejmowała 63 pacjentów w wieku 6–17 lat z alergicznym katarem, objawami astmy oskrzelowej i egzemy atopowej. Otrzymywali oni olej z czarnuszki (3 x dz. po 1 kaps. 500 mg przez 8 tyg.). Druga grupa składała się z 49 pacjentów w wieku 6–15 lat z objawami kataru, astmy, egzemami, którzy otrzymywali olej 3 x dz. po 2 kaps. przez 6–8 tyg.
Po okresie leczenia olejem istotnie poprawiały się kliniczne objawy choroby (u 80% dzieci z I i II grupy badanej zmniejszał się katar sienny, złagodzeniu ulegały objawy astmy).
Niska toksyczność oleju z czarnuszki, na którą wskazuje wysoka wartość LD50, stabilność enzymów wątrobowych i integralność tkanek wskazują na duży margines bezpieczeństwa dawek terapeutycznych.
Obserwacje pacjentów w naszym centrum, u których podawaliśmy preparat z nasion czarnuszki, pokrywa się w pełni z zaprezentowanymi badaniami. Stosowanie tego surowca zielarskiego może być bardzo korzystne, a nasiona czarnuszki to ciekawa i bezpieczną alternatywa standardowego leczenia, zwłaszcza lżejszych przypadków alergii.

Zioła a cholesterol

Aż 67% dorosłych mężczyzn i 64% kobiet ma podwyższony poziom cholesterolu całkowitego, czyli więcej niż 190 mg/dl, tak wynika z badania WOBASH.

Czy zatem 2/3 społeczeństwa skazane jest na stosowanie leków, ze względu na to, że ich życie jest zagrożone? Na szczęście nie. Nie tylko podwyższony poziom cholesterolu decyduje o rozwoju miażdżycy ale także inne czynniki. Warto przypomnieć, że jeszcze w połowie lat 90 za prawidłowy poziom cholesterolu uważano poziom nie przekraczający 250 mg/dl.

Należy pamiętać, że znaczne obniżanie cholesterolu u osób pow. 80 roku życia, wcale nie wiąże się z wydłużeniem czasu ich życia, a wręcz przeciwnie. Tak wynika z badań przeprowadzonych w ostatnich latach u pacjentów w tym właśnie wieku. Wynik badania opublikowano m.in. w czasopiśmie naukowym „Lekarz Rodzinny” (luty 2012, nr 2).

Niestety dane te nie są przez wszystkich lekarzy honorowane, co powoduje, że w masowym wręcz spożyciu są leki, obniżające poziom cholesterolu zwane statynami. Ciągłe zażywanie statyn wiąże się jednak z niebezpieczeństwem wystąpienia działań niepożądanych.

 

Jednym z lepiej udokumentowanych działań niepożądanych statyn jest uszkodzenie mięśni, objawiające się m.in. osłabieniem siły mięśniowej i bólami mięśniowymi, które występuje u 0,5% chorych. Drugim częstym powikłaniem jest zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (ALAT), świadczących o uszkodzeniu komórek wątrobowych, ma to miejsce u 2%, stosujących statyny. Ryzyko uszkodzenia mięśni zwiększa się u osób starszych i u osób, stosujących inne leki. Bardzo ważne jest to, by w czasie leczenia statynami kontrolować poziom kinazy kreatynowej (CK), która rośnie m.in. przy uszkodzeniu mięśni oraz aktywność ALAT.

Warto jednak wiedzieć, że istnieją produkty naturalne, które mogą także skutecznie redukować poziom cholesterolu w surowicy krwi. Sztandarowym tego przykładem jest ziele karczocha. Znakomicie komponuje się ono z ekstraktem z liścia miłorzębu japońskiego, który usprawnia krążenie krwi w naczyniach krwionośnych.

Preparatem, który może posłużyć do redukcji poziomu cholesterolu jest Chitobon, zawierający chrom organiczny i chitosan. Chitosan został uznany przez ekspertów z Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Żywności za produkt przyczyniający się do utrzymania prawidłowego poziomu cholesterolu w surowicy krwi. Pamiętać należy także o tym, aby chorym z podwyższonym poziomem cholesterolu, a zwłaszcza tym, którym towarzyszą zaburzenia chorobowe (np. choroba wieńcowa, nadciśnienie), zmodyfikować dietę. Powinna być ona, jak najbardziej zbliżona do standardów diety śródziemnomorskiej.

Jak skutecznie leczyć przeziębienie u dzieci?

Przeziębienia są  najczęstszą przyczyną wizyt u lekarza. Wywołują je  przede wszystkim wirusy dlatego też antybiotyki nie są skutecznym lekiem. Co więcej stosowanie dostępnych bez recepty leków syntetycznych na kaszel i przeziębienie, zwłaszcza u dzieci poniżej 4 roku życia może być potencjalnie niebezpieczne. Dlatego też Amerykańska Agencja ds. Leków i Żywności FDA w 2008 roku wydała zalecenie, aby unikać stosowania dostępnych bez recepty leków na przeziębienie i kaszel w przypadku dzieci poniżej 2 roku życia. Do łask ponownie wróciły produkty naturalne. Są one w USA na tyle popularne, że np. dawkę miodu gryczanego określa się tam w odniesieniu do wieku dziecka: np., miedzy 2-5 roku życia zaleca się 2,5 ml jednorazowej dawki, miedzy 6-11 r.ż. 5 ml, a między 12-18 r.ż 10 ml.         W zaleceniach amerykańskich ośrodków naukowych znalazły się również olejki eteryczne, propolis (kit pszczeli) oraz ekstrakty roślinne. Dociekliwość naukowców jest do tego stopnia wysoka, że zauważyli oni, iż stosowanie ekstraktu z ziela jeżówki w trakcie infekcji jest mniej skuteczne niż stosowanie go w profilaktyce. Dokładnie ten sam wniosek wysunęliśmy kilkanaście lat temu w naszym Centrum Ziołolecznictwa i właśnie w taki sposób polecamy stosowanie preparatu Immunobon. Preparat ten oprócz jeżówki zawiera ekstrakt z liścia melisy, ekstrakt z kwiatu rumianku, ekstrakt z róży oraz miód. Jest to syrop pozbawiony dodatkowego cukru, bo substancją słodząca jest zawartość 80% miodu. Doniesienia amerykańskich naukowców wcale nas nie dziwią, gdyż takie produkty naturalne stosujemy w przypadku przeziębienia od dawna z dużym powodzeniem w naszym Centrum Ziołolecznictwa. Cieszy nas jednak stanowisko świata naukowego potwierdzające prozdrowotne działanie ziół i miodu, czyli  tego co nasze babcie i prababcie wiedziały już dawno. Mamy również nadzieję, że zalecenia amerykańskich uczonych będą stosowane również w Polsce, zwłaszcza, że prace tych autorów publikowane są  w polskiej prasie medycznej.

Z naszych obserwacji wynika, że stosowanie produktów ziołowych jest szczególnie wskazane w stanach przeziębieniowych, gdyż wpisują się one w aktualnie panującą strategię leczenia, czyli działanie przeciwzapalne, łagodzące stan błony śluzowej i napotne. Leczenie produktami naturalnymi ma szczególnie korzystne działanie u dzieci, nawiasem mówiąc zostało to potwierdzone przez dr  n. med. Wiesławę Stopińską w jej pracy doktorskiej. Udowodniła ona, że leczenie infekcji górnych dróg oddechowych u dzieci, prowadzone metodami medycyny naturalnej (zioła + produkty pszczele) jest skuteczniejsze niż lekami syntetycznymi, a nawroty tych dolegliwości są rzadsze.

W przypadku infekcji górnych dróg oddechowych zwłaszcza u dzieci zalecamy stosować 2 syropy ziołowe Pectobon (zawierający ziele tymianku pospolitego, liść babki lancetowatej, korzeń prawoślazu lekarskiego i miód) lub Bonimel prawoślazowo-koprowy z ekstraktem z korzenia prawoślazu, olejkiem koprowym, witaminą C oraz miodem. Zalecamy także, aby dzieci piły dużą ilość naparu z ziół Pulmobonisan. U starszych dzieci powyżej 12 roku życia można stosować krople Pectobonisol.

Stosowanie preparatów z olejkami eterycznymi, również nie jest nam obce. W bólach gardła, w aftach, ale także w opryszczce wargowej zalecamy Anginbon zawierający: olejki: anyżowy, z drzewa herbacianego, eukaliptusowy, tymiankowy, szałwiowy, melisowy, goździkowy, cynamonowy, mentol, propolis, destylat oczarowy.

lek. med. Krzysztof Błecha